Zwolnienie VLOS FPV kategoria otwarta – nowe przepisy ULC 2026
Zwolnienie VLOS FPV kategoria otwarta to najważniejsza zmiana w polskim prawie dronowym od lat. Urząd Lotnictwa Cywilnego wprowadził długo oczekiwane ułatwienie dla operatorów dronów FPV. Decyzja Prezesa ULC nr LBSP.503.1.2026.ULC.1 dotycząca zwolnienia VLOS FPV kategoria otwarta zwalnia pilotów z obowiązku utrzymywania drona w zasięgu wzroku lub zapewniania obserwatora podczas lotów z goglami. Zwolnienie obowiązuje od 12 lutego do 12 października 2026 roku.
To historyczny moment dla polskiej społeczności pilotów dronów FPV. Do tej pory wymóg VLOS stanowił główną przeszkodę w legalnym wykonywaniu lotów z użyciem gogli FPV, zmuszając operatorów do zapewnienia osoby obserwującej drona wzrokowo. W praktyce większość lotów FPV odbywała się w szarej strefie prawnej, ponieważ ciągłe zapewnianie obserwatora było niemal niemożliwe dla amatorów i hobbystów.
Kogo dotyczy zwolnienie VLOS FPV kategoria otwarta?
Zwolnienie VLOS FPV kategoria otwarta wprowadzone przez Prezesa ULC obejmuje wszystkich operatorów wykonujących operacje FPV w kategorii otwartej. Dotyczy trzech podkategorii z określonymi ograniczeniami masy:
Podkategoria A1 w ramach zwolnienia VLOS FPV kategoria otwarta obejmuje drony o masie do 250 g (konstrukcje DIY lub klasa C0) oraz drony klasy C1 o masie do 900 g. To najmniejsze i najbezpieczniejsze urządzenia FPV, które dzięki niskiej energii kinetycznej stanowią ograniczone ryzyko w razie zdarzenia. Warto zaznaczyć, że wiele popularnych modeli dronów DJI z tej kategorii może być wykorzystywanych do lotów FPV po odpowiedniej konfiguracji.
Podkategoria A2 pozwala na loty dronami klasy C2 o maksymalnej masie startowej do 4 kg. To popularny segment wśród operatorów FPV używających większych platform do bardziej zaawansowanych operacji.
Podkategoria A3 umożliwia stosowanie dronów bez klasyfikacji o masie do 25 kg, pod warunkiem zachowania odpowiedniej odległości od obszarów mieszkalnych zgodnie z wymaganiami tej podkategorii.
Zwolnienie ma charakter generalny, co oznacza równe traktowanie wszystkich operatorów spełniających wymagania. Nie trzeba składać żadnych wniosków – wystarczy przestrzegać zasad określonych w decyzji ULC dotyczącej zwolnienia VLOS FPV kategoria otwarta.
Warunki bezpieczeństwa przy lotach FPV bez obserwatora
Urząd Lotnictwa Cywilnego w ramach zwolnienia VLOS FPV wprowadził precyzyjne wymagania zapewniające bezpieczne wykonywanie operacji FPV. Pilot musi utrzymywać świadomość położenia drona w przestrzeni, monitorując dane telemetryczne oraz obraz z kamery FPV. System musi umożliwiać odczyt kluczowych parametrów lotu w czasie rzeczywistym.
Konieczne jest zachowanie bezpiecznej odległości od osób postronnych, budynków i obiektów niebędących pod kontrolą operatora. Pilot nie może wykonywać lotów nad zgromadzeniami ludzi ani w obszarach, gdzie przebywa wielu przechodniów. Te ograniczenia mają chronić osoby trzecie przed potencjalnym zagrożeniem.
Pozostałe wymogi kategorii otwartej nadal obowiązują bez zmian. Pilot musi posiadać ubezpieczenie OC dla dronów o masie 250 g do 20 kg, zarejestrować się jako operator oraz przestrzegać ograniczeń wysokości lotu zgodnych z podkategorią, w której operuje. Zwolnienie VLOS FPV kategoria otwarta nie znosi również lokalnych wymogów dotyczących stref geograficznych.
Jeśli w danej strefie lub obszarze ustanowiono dodatkowy obowiązek utrzymywania VLOS lub korzystania z obserwatora, zwolnienie go nie znosi. Operatorzy muszą sprawdzać warunki lotu w planowanym miejscu przed każdą operacją.
Dlaczego ULC zdecydował się na zwolnienie VLOS FPV ?
Decyzja Prezesa ULC dotycząca zwolnienia VLOS FPV odpowiada na pilną potrzebę operacyjną całej społeczności pilotów FPV. W uzasadnieniu dokumentu urząd wskazał, że znaczna część operacji FPV była wykonywana z naruszeniem wymogu VLOS ze względu na praktyczną trudność zapewnienia rzeczywistego obserwatora przy każdym locie.
Wprowadzenie zwolnienia VLOS FPV uporządkowało status prawny tysięcy operatorów, którzy dotychczas znajdowali się w szarej strefie. Zamiast blokować realną aktywność tego segmentu rynku, ULC wybrał rozwiązanie zapewniające przewidywalny i akceptowalny poziom bezpieczeństwa.
Legalną podstawę stanowi artykuł 71 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2018/1139, który przewiduje możliwość czasowego odstępstwa od wymagań bezpieczeństwa w uzasadnionych przypadkach. Mechanizm ten pozwala krajowym organom lotniczym na elastyczne reagowanie na potrzeby operacyjne przy zachowaniu standardów bezpieczeństwa. Pełna treść decyzji Prezesa ULC dotyczącej zwolnienia VLOS FPV jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej.
Urząd Lotnictwa Cywilnego podkreślił również szerszy kontekst geopolityczny. Przykłady z konfliktu za wschodnią granicą pokazują, jak kluczowe znaczenie mają praktyczne umiejętności sterowania dronami FPV. Rozwijanie takich kompetencji nabiera szczególnej wagi nie tylko jako pasja czy sport, ale także jako potencjał obronny.
Co po zakończeniu okresu zwolnienia VLOS FPV ?
Zwolnienie VLOS FPV obowiązuje wyłącznie do 12 października 2026 roku. Po tym terminie operatorzy FPV będą musieli dostosować się do aktualnych przepisów lub czekać na ewentualne przedłużenie decyzji przez Prezesa ULC.
Środowisko pilotów dronów ma nadzieję, że ośmiomiesięczny okres testowy zwolnienia VLOS FPV kategoria otwarta pozwoli wypracować trwałe rozwiązanie legislacyjne. ULC zbiera doświadczenia i może wykorzystać je do opracowania długoterminowych ram prawnych dla operacji FPV.
Tymczasem Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego EASA analizuje zgłoszone pomysły dotyczące oddzielenia FPV od klasycznego wymogu VLOS. Zmiany na poziomie unijnym mogłyby stworzyć trwałe podstawy dla lotów FPV w całej Europie, eliminując potrzebę wydawania kolejnych czasowych zwolnień.
Polscy piloci mogą w tym czasie legalnie rozwijać swoje umiejętności dzięki zwolnieniu VLOS FPV kategoria otwarta i cieszyć się lataniem bez konieczności zapewniania obserwatora. To szansa na budowanie kompetencji i doświadczenia w segmencie, który zyskuje coraz większe znaczenie zarówno w zastosowaniach profesjonalnych, jak i rekreacyjnych.
