Profesjonalny dron komercyjny BVLOS podczas operacji w kategorii szczególnej - SORA 2.5 ocena ryzyka

SORA 2.5 Procedura Oceny Ryzyka Dronów | Przewodnik 2025

PrzezEryk

SORA 2.5 procedura oceny ryzyka dronów to najnowsza metodologia analizy bezpieczeństwa operacji bezzałogowymi statkami powietrznymi, która oficjalnie weszła w życie 29 września 2025 roku. Metodologia została wprowadzona decyzją Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) ED 2025/018/R i rewolucjonizuje sposób certyfikacji operacji dronami w całej Unii Europejskiej.

SORA 2.5 (Specific Operations Risk Assessment) zastępuje starszą wersję SORA 2.0 i wprowadza znaczące uproszczenia w procesie aplikacji o zezwolenia operacyjne w kategorii szczególnej. Dla operatorów komercyjnych oznacza to szybszy i bardziej przejrzysty proces certyfikacji operacji dronami o podwyższonym ryzyku.

SORA 2.5 Procedura Oceny Ryzyka Dronów | Przewodnik 2025

Dla kogo przeznaczona jest nowa metodologia?

Procedura SORA 2.5 dotyczy wszystkich podmiotów działających w sektorze bezzałogowego lotnictwa:

Kluczowe zmiany w SORA 2.5 względem wersji 2.0

1. Uproszczona ocena początkowej klasy ryzyka

Największa zmiana to wprowadzenie ilościowego wskaźnika dla określania początkowej klasy ryzyka naziemnego (iGRC). Zgodnie z dokumentacją JARUS, operatorzy mogą teraz wykorzystywać:

  • Mapy gęstości zaludnienia – precyzyjne dane o liczbie osób na danym terenie
  • Kwantyfikowalny wskaźnik ryzyka – zamiast subiektywnych ocen jak w SORA 2.0
  • Metodykę z dokumentu SORA 2.5 z 8 listopada 2022 roku

Ta zmiana znacząco przyspiesza proces aplikacji o zezwolenia operacyjne i eliminuje nieścisłości w interpretacji wymagań bezpieczeństwa.

2. Nowe definicje poziomów solidności zabezpieczeń

Procedura precyzyjnie definiuje trzy poziomy solidności (robustness) środków bezpieczeństwa:

  • Poziom niski – podstawowe zabezpieczenia dla operacji o minimalnym ryzyku
  • Poziom średni – standardowe wymagania dla typowych operacji komercyjnych
  • Poziom wysoki – maksymalne standardy dla operacji wysokiego ryzyka (np. nad zgromadzeniami)

Każdy poziom wymaga udokumentowanego poziomu integralności systemu BSP i przedstawienia dowodów spełnienia wymagań bezpieczeństwa określonych przez rozporządzenie UE 2019/947.

3. Wzmocnione zabezpieczenia granic operacyjnych

SORA 2.5 wprowadza szczegółowe wymagania dotyczące zabezpieczenia przed opuszczeniem przez drona strefy operacyjnej:

Wzmocnione zabezpieczenia wymagane są gdy:

  • W odległości 1 km od przestrzeni operacyjnej znajduje się zgromadzenie około 20 000 osób lub więcej
  • Obszary przyległe są gęsto zaludnione i zastosowano środek ograniczający ryzyko M1
  • Operacja prowadzona jest nad kontrolowanym obszarem naziemnym
  • Dron operuje w pobliżu infrastruktury krytycznej

4. Cyberbezpieczeństwo – co się zmieniło?

EASA podjęła decyzję o usunięciu szczegółowych wymagań cyberbezpieczeństwa z europejskiej wersji metodologii. Wymagania zostały uznane za niewystarczająco proporcjonalne i przekazane do ponownej analizy w przyszłych aktualizacjach procedury.

Jak wdrożyć SORA 2.5 w firmie? Praktyczny przewodnik

Etap 1: Sprawdź czy nowa procedura dotyczy Twoich operacji

Metodologia jest wymagana dla operacji w kategorii szczególnej:

Etap 2: Wybór wersji – SORA 2.0 czy SORA 2.5?

Okres przejściowy:

Urząd Lotnictwa Cywilnego dopuszcza oba standardy w okresie przejściowym. Państwa członkowskie UE określają indywidualnie:

  • Termin przyjmowania wniosków według starej procedury SORA 2.0
  • Okres ważności zezwoleń wydanych na podstawie SORA 2.0
  • Wymagania aktualizacji istniejących zezwoleń do nowej wersji

Zalecenie ekspertów: Nowe wnioski warto składać już według SORA 2.5, aby uniknąć konieczności kosztownej aktualizacji dokumentacji w przyszłości.

Etap 3: Przygotowanie dokumentacji

Kluczowe dokumenty wymagane przy stosowaniu nowej metodologii:

  1. ConOps (Concept of Operations) – szczegółowy opis planowanej operacji dronem
  2. Ocena iGRC – początkowa klasa ryzyka na ziemi z mapami gęstości zaludnienia
  3. Określenie SAIL (Specific Assurance and Integrity Level) zgodnie z SORA 2.5
  4. Identyfikacja OSO (Operational Safety Objectives) – cele bezpieczeństwa operacyjnego
  5. Środki łagodzące (mitigations) z określeniem poziomu solidności
  6. Dokumentacja techniczna systemu BSP i jego komponentów
  7. Procedury operacyjne i instrukcje dla załogi

SORA 2.5 w Polsce – stanowisko ULC i implementacja

Wcześniejsze działania Urzędu Lotnictwa Cywilnego

ULC przygotowywał wdrożenie nowej metodologii już od lipca 2024 roku, kiedy Prezes ULC zgłosił do EASA odstępstwo LBSP/SPEC/O/2024-04 pozwalające na:

  • Opcjonalne stosowanie SORA 2.5 dla etapu 2 (wyznaczanie iGRC)
  • Elastyczne podejście do etapu 3 analizy ryzyka
  • Alternatywny sposób spełnienia wymagań dla etapu 9 procedury
  • Testowanie nowej metodologii przed oficjalnym wdrożeniem

Harmonogram wdrożenia w Polsce

Urząd Lotnictwa Cywilnego stopniowo wdraża nowy standard, umożliwiając operatorom:

  • Dobrowolne przejście na nową metodologię oceny ryzyka
  • Zachowanie ważności zezwoleń wydanych według SORA 2.0
  • Okresy dostosowawcze dla istniejących operatorów komercyjnych
  • Wsparcie techniczne w procesie migracji dokumentacji

Ważne: Szczegółowy harmonogram obowiązkowego przejścia zostanie określony przez ULC w osobnych komunikatach dla branży.

Predefiniowane scenariusze PDRA a nowa metodologia

Aktualny status PDRA

Ważna informacja dla operatorów wykorzystujących scenariusze standardowe:

Obecnie PDRA nie zostały zaktualizowane do SORA 2.5. Obowiązujące predefiniowane scenariusze (AMC2-AMC6 do Artykułu 11 rozporządzenia 2019/947) działają w oparciu o starą procedurę SORA 2.0.

Kiedy nowe PDRA?

Organizacja JARUS finalizuje nowy format PDRA dostosowany do SORA 2.5, który będzie:

  • Bardziej użyteczny dla operatorów dronów komercyjnych
  • Zgodny z metodologią SORA 2.5 we wszystkich aspektach
  • Uproszczony w aplikacji – krótszy czas wdrożenia
  • Elastyczniejszy dla nietypowych scenariuszy operacyjnych

Przewidywany termin publikacji nowych PDRA: jesień 2025 roku

Po publikacji przez JARUS, EASA wyda osobną decyzję włączającą nowe PDRA do ram regulacyjnych Unii Europejskiej.

Szkolenia z nowej metodologii SORA

Oficjalne szkolenia EASA

Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego organizuje warsztaty wprowadzające poświęcone SORA 2.5, które obejmują:

  • Prezentację wszystkich zmian w nowej metodologii
  • Praktyczne case studies z zastosowaniem SORA 2.5
  • Sesje pytań i odpowiedzi z ekspertami EASA i JARUS
  • Materiały szkoleniowe i templates do pobrania
  • Certyfikaty uczestnictwa w szkoleniu

Materiały edukacyjne

Operatorzy chcący samodzielnie poznać nową metodologię mogą korzystać z:

Korzyści z wdrożenia SORA 2.5 dla biznesu

Dla operatorów komercyjnych

  • Szybszy proces certyfikacji – nowa metodologia redukuje czas o 30-40%
  • Niższe koszty konsultacji – prostsza procedura wymaga mniej wsparcia ekspertów
  • Większa pewność prawna – precyzyjniejsze definicje wymagań
  • Łatwiejsza ekspansja międzynarodowa – harmonizacja standardów w całej UE
  • Mniej dokumentacji – uproszczony proces przygotowania wniosku
  • Przejrzystość wymagań – jasne kryteria akceptacji środków bezpieczeństwa

Dla Urzędu Lotnictwa Cywilnego

  • Usprawnienie procesu oceny wniosków opartych na nowej metodologii
  • Większa elastyczność interpretacji dowodów bezpieczeństwa
  • Spójność z innymi krajami UE – łatwiejsza wymiana doświadczeń
  • Lepsze narzędzia kontroli bezpieczeństwa operacji dronami
  • Redukcja kosztów administracyjnych związanych z oceną wniosków

Dla całej branży bezzałogowej

  • Rozwój rynku usług dronowych dzięki uproszczonym procedurom
  • Wzrost zaufania społecznego do bezpieczeństwa operacji dronami
  • Nowe możliwości biznesowe – łatwiejszy dostęp do certyfikacji zaawansowanych operacji
  • Innowacje technologiczne – jasne wymagania dla producentów systemów BSP
  • Konkurencyjność międzynarodowa polskich operatorów na rynku europejskim

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę natychmiast przejść na SORA 2.5?

Nie. Zezwolenia wydane według SORA 2.0 pozostają ważne. ULC określi w przyszłości okresy przejściowe dla obowiązkowej aktualizacji.

Czy mogę dalej składać wnioski według SORA 2.0?

Tak, w okresie przejściowym możesz wybierać między obiema wersjami. Jednak nowe wnioski zalecamy składać już według SORA 2.5.

Ile kosztuje certyfikacja według nowej metodologii?

Koszty certyfikacji zależą od złożoności operacji i obejmują:

  • Opłaty urzędowe ULC (od 1000 do 5000 zł)
  • Koszt przygotowania dokumentacji (3000-15000 zł)
  • Konsultacje z ekspertami jeśli potrzebne (100-200 zł/godz)
  • Szkolenia dla personelu (1000-3000 zł/osobę)

Czy SORA 2.5 obejmuje również drony rekreacyjne?

Nie. Nowa metodologia dotyczy wyłącznie kategorii szczególnej. Drony używane rekreacyjnie w kategorii otwartej (do 25 kg, do 120m wysokości) nie wymagają stosowania tej procedury.

Jak długo trwa proces certyfikacji?

Czas certyfikacji zależy od kompletności dokumentacji. Typowo proces zajmuje:

  • Proste operacje BVLOS: 2-3 miesiące
  • Standardowe operacje komercyjne: 3-4 miesiące
  • Złożone operacje nad zgromadzeniami: 4-6 miesięcy

Czy muszę przechodzić szkolenie z SORA 2.5?

Formalne szkolenie nie jest obowiązkowe, ale zdecydowanie zalecane dla osób przygotowujących dokumentację do ULC. Szkolenie znacząco zwiększa szanse na pozytywną ocenę wniosku.

Jakie są najczęstsze błędy przy stosowaniu nowej metodologii?

Najczęstsze błędy operatorów:

  • Nieprawidłowe wyznaczenie iGRC na podstawie map gęstości
  • Niedopasowanie poziomu solidności środków łagodzących
  • Niekompletna dokumentacja OSO (Operational Safety Objectives)
  • Brak analizy ryzyka w powietrzu (air risk)
  • Nieuwzględnienie wszystkich faz operacji

Podsumowanie – SORA 2.5 jako standard przyszłości

Wprowadzenie nowej metodologii w 2025 roku to przełomowy moment dla europejskiej branży bezzałogowej. SORA 2.5 oferuje operatorom:

Uproszczoną metodologię oceny ryzyka z kwantyfikowalnymi wskaźnikami
Precyzyjniejsze definicje wymagań bezpieczeństwa dla każdego typu operacji
Większą elastyczność dla organów nadzoru i operatorów dronów
Harmonizację standardów w całej Unii Europejskiej
Praktyczne narzędzia umożliwiające szybszą certyfikację
Niższe koszty przygotowania dokumentacji i procesu certyfikacyjnego

Kluczowe daty

  • 29 września 2025 – oficjalna publikacja SORA 2.5 przez EASA
  • Jesień 2025 – przewidywana publikacja nowych PDRA kompatybilnych z SORA 2.5
  • Do ustalenia przez ULC – terminy obowiązkowego przejścia w Polsce

Następne kroki dla operatorów

  1. Zapoznaj się z pełną dokumentacją EASA
  2. Oceń czy Twoje operacje wymagają zastosowania nowej metodologii
  3. Monitoruj komunikaty ULC dotyczące terminów implementacji
  4. Rozważ szkolenie dla zespołu odpowiedzialnego za przygotowanie dokumentacji
  5. Planuj aktualizację istniejących zezwoleń operacyjnych do nowego standardu
  6. Skontaktuj się z ULC w razie pytań dotyczących implementacji

SORA 2.5 zapewnia bezpieczny i uporządkowany rozwój sektora bezzałogowego lotnictwa w Europie. To kolejny krok w kierunku dojrzałości branży dronowej i pełnej integracji dronów z tradycyjnym lotnictwem cywilnym.

Źródła i dokumenty referencyjne

Powiązane artykuły na DronMag.pl:

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *